Sanal Gerçeklikte Koklayabilecek miyiz?

Photo credit by Vilhelm Parfumerie

Kendimi bildim bileli, aromaterapi, kokular ve özel tasarım parfümlere özel bir ilgim oldu. Bu konuda imkanım el verdiğince, keşfettiğim bir kaç yabancı markanın kokusunu kullanıyorum. Güzel bir kokunun verdiği his ve yaşattığı deneyim benim için çok önemli, yerine başka bir şey koyamayacağım bir durum.

Geçen gün internetten parfüm siparişimi verirken, bu aralar hem öğrenmeye hem de bir değer yaratmaya uğraştığım sanal dünyalarda kokunun karşılığının ne olacağı takıldı aklıma. Zira, bu dünyalarda ev, arsa alabiliyoruz, bizi temsil eden avatarı ve yaşadığımız ortamları istediğimiz gibi tasarlıyoruz, dijital kıyafetlerimizi en ünlü markalardan bulabiliyoruz, dokunma hissini gerçeğe en yakın şekilde deneyimleyeceğimiz yapay deriler tasarlanıyor, ancak puzzle ın çok önemli bir parçası eksik; koku.

Şimdi bir düşünün, sanal dünyada bir oyundasınız, bir ormanın içinde bir patikada ilerliyorsunuz, ve aynı zamanda doğanın muhteşem kokularını da soluyorsunuz. Bu durum yaşadığımız deneyimi güzelleştirmez mi?

Duyular yaşamımızı anlamlandırmak için ve güçlü duyumlar yaratmak için birlikte çalışır. Ama, koku alma benzersizdir. Aldığımız kokular beynimizde doğrudan iki yeri etkinleştirir; amigdala ve hipokampus. Bu bölgeler duygularımız ve hafıza ile güçlü bir şekilde bağlantılı. Bu bölgeleri direkt aktifleştiren tek duyumuz, koku almak. İşte bu sebeple, koku, diğer başka hiç bir duyumuzun yapamayacağı şekilde bizde, bir çok duygu uyandırıyor ve geçmiş anıları hatırlamamızı sağlıyor.

Araştırmalar, koku alma-görsel uyarımın, stres gibi psikolojik ve sosyal sorunların olumsuz etkilerini azaltma sürecinde, mutluluğu artırmak için önemli bir yardımcı ve destek olabileceğini, ayrıca duygu durumu ve hafızayı olumlu yönde etkilediğini de göstermekte.

Gelecekte muhtemelen hayatımızın bir kısmını geçirmeye kesin gözüyle baktığımız bu ortamlarda, hem yaygınlaşmayı, hem harcadığımız süreyi, ve en önemlisi, deneyimin kalitesini artırmak, bu alana yatırım yapacak ve iş modeli haline getirecek başta Meta (Facebook) olmak üzere pek çok kuruluş ve start-up ın öncelikli hedefi. En iyi sanal gerçeklik deneyimine ulaşmak için amaç; ‘multi-sensory‘ yani çok duyulu metaverse. Sanal gerçeklik deneyimini daha etkin ve gerçekçi kılmak da sahip olduğumuz beş duyunun en yüksek oranda etkin olarak kullanımıyla olacak.

Pek çok girişim, dokunma hissi eksikliğini, giyilebilir cilt teknolojileri geliştirerek çözümlemeye çalışıyorlar. Yeni giyilebilir cilt, yapaylığı da en aza indirerek, sanal gerçeklikte nesnelere dokunmamıza ve hissetmemize olanak tanıyor.

Sosyal medya devinin yeni ana şirketi Meta’nın başkanı olan Facebook kurucu ortağı ve CEO’su Mark Zuckerberg, Kasım Ayı’nda yaptığı söylemde, ‘metaverse’ için tasarlanmış yeni bir dokunmatik sensör ve robot dış görünümü için çalıştıklarını duyurdu.

Şu anda Meta, koku alma odaklı herhangi bir VR ürünü üzerinde çalıştığını iddia etmiyor, ancak bazı şirketler artık insanların metaverse’i “koklamasını” mümkün kılacak cihazlar geliştiriyor.

Metaverse’de koku almamızı sağlayacak girişimler:

OVR Technology, bu startup lardan biri. Kullanıcılarına gerçekçi bir duyusal deneyim sunmak için tasarladığı VR gözlükler, cihaz ile birlikte, etrafını saran bantlar sayesinde kulaklıkların alt kısmına takılabilen ve sanal gerçeklikte koklamanızı sağlamak için küçük parfüm parçacıkları yayan ION adlı küçük bir eklentiden oluşuyor. Şirket ayrıca sanal gerçekliği, dijital terapi olarak kullanma amacı ile çalışmalar yapılıyor. Yarattıkları teknoloji, temelde kurumun Vermont laboratuvarında yaratılan bir dizi kokuyu kullanarak akıllıca düzinelerce koku alma deneyimi yaratıyor. Kullanıcılar çevreleriyle etkileşime girdikçe, gerçek dünyada ortaya çıkan ve dağılan kokuyu taklit eden kokular VR gözlükten kullanıcıya ulaşıyor.

Bir Kickstarter projesi ile ortaya çıkan Feelreal, yüzlerce kokuyu deneyimlemek için kullanıcılara sunuyor.

Vaqso, görüntüye koku ekleyerek daha yüksek gerçekçi deneyimleri mümkün kılmayı hedefliyor. Değiştirilebilen kartuşları şu an, zombi kokusu dahil 15 koku çeşidini deneyimlemeye olanak tanıyor.

Metaverse ve koku ikilisine farklı yaklaşan girişimler de var:

NFT olarak ‘koku’:

Londra merkezli parfüm evi, Rook Perfumes, dijital dünya için bir koku yaratan NFT tabanlı bir DAO’ya öncülük ediyor. ‘Scent of Metaverse‘ isimli kokuyu yaratan şirket, DAO ( Merkezi olmayan otonom organizasyon) aracılığıyla bu kokunun NFT lerini oluşturarak, sanat ve müzik sektörü yanında kokunun da dijital sertifikasını katılımcılara ulaştırmak, yaratılan modelden katılımcıları iş modeline dahil ederek, gelirlerden pay almasına olanak tanımayı amaçlıyor.

Bir sonraki hedef metaverse de bir parfüm mağazası açmak.

Tabi metaverse dünyaların kitlelere ulaşması için şu an en büyük engel, bu cihazların fiyatları. Sanal gerçeklik şirketleri de bunun farkında olarak, daha geniş bir kitlenin teknolojilerini benimsemesini sağlamak için bir mücadele içinde.

Dijital giyim ve aksesuarlar ile ilgili yeni girişimler ile birlikte bir çok dünya devi moda markası bu sistemde yer almak için büyük çaba ve para harcıyorlar. 2021 yılı içinde metaverse, ve NFT lerle bir çok işbirliği ve yeni oluşum duyduk. Ben, LV, Hermes, Chanel gibi markaların, bünyelerinde bulunan en büyük gelir kalemleri olan kozmetik ve özellikler koku endüstrisini ‘metaverse’ e nasıl adapte edeceklerini çok merak ediyorum.

Duyularımız bizi çevremize bağlar. Duyularımız tarafından toplanan bilgilerle öğreniyor ve daha bilinçli kararlar veriyoruz, keyifli bir hayat yaşıyoruz. ‘Metaverse’ ün gelecekte gerçek dünyaya alternatif olmasının tek yolu da, beş duyumuzu kullanacağımız bir evren haline getirmekten geçiyor..

Published by arzuendam

Arzuendam, yaratıcı işleri kendini ifade aracı görüp, orjinal çizimler ve kişiselleştirilmiş el boyaması aksesuarlar sunan multi-disipliner bir marka. Burası sürekli öğrenme dürtüsü ile ilham aldığım herşeyi; kişileri, kitapları, mekanları, yenilikleri paylaştığım, yaptıklarımı sergilediğim, değer ve düşüncelerimi ifade ettiğim bir kayıt defteri. Sözün özü, hayallerime, merak ve umutlarıma ortak arıyorum. Sizlerin de hayat hikayesinin bir parçası olarak ilham vermek ümidi ile... . . . I create therefore I am. A lifestyle + design blog as a visual journal of my creative endeavors.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: